Một cuốn sách dành cho những cha mẹ đang mệt mỏi, bối rối và thương con nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu

Nuôi dạy trẻ mắc hội chứng rối loạn tăng động giảm chú ý ADHD là cuốn sách của Russell A. Barkley, một chuyên gia nổi tiếng trong lĩnh vực nghiên cứu ADHD. Sách được Thái Hà Books giới thiệu như một cẩm nang dành cho cha mẹ, tập trung vào việc giúp phụ huynh hiểu đúng bản chất ADHD và áp dụng các nguyên tắc nuôi dạy trẻ phù hợp hơn. Theo thông tin từ Thái Hà Books, cuốn sách xoay quanh 12 nguyên tắc được đúc kết từ các công trình nghiên cứu mà tác giả đã dành nhiều năm theo đuổi. 

ADHD không đơn giản là “trẻ nghịch”, “khó bảo” hay “thiếu kỷ luật”

Giá trị lớn nhất của cuốn sách nằm ở việc giúp cha mẹ thay đổi cách nhìn về trẻ mắc ADHD. Nhiều đứa trẻ thường bị gắn nhãn là lười biếng, bướng bỉnh, không nghe lời, cố tình chống đối hoặc thiếu ý thức. Nhưng Barkley cho thấy ADHD không chỉ là vấn đề hành vi bên ngoài, mà liên quan sâu đến khả năng tự kiểm soát, điều hành hành vi, duy trì chú ý và quản lý cảm xúc.

Khi hiểu điều này, cha mẹ sẽ bớt rơi vào vòng lặp quen thuộc: quát mắng, thất vọng, so sánh con với bạn bè, rồi lại thấy có lỗi vì mình quá nóng giận. Cuốn sách không yêu cầu phụ huynh “nuông chiều” trẻ, mà giúp họ nhìn vấn đề đúng bản chất hơn: trẻ cần một hệ thống hỗ trợ rõ ràng, nhất quán và thực tế, thay vì chỉ cần thêm lời trách mắng.

Cuốn sách chạm tới nỗi đau rất thật của nhiều gia đình hiện nay

Trong xã hội hiện đại, trẻ em chịu áp lực học tập, so sánh, thành tích và kỳ vọng từ rất sớm. Với trẻ mắc ADHD, áp lực ấy càng lớn hơn. Một đứa trẻ khó ngồi yên, hay quên, mất tập trung, dễ bùng nổ cảm xúc hoặc thường xuyên làm sai yêu cầu có thể bị hiểu nhầm là “không cố gắng”. Nhưng phía sau những hành vi ấy có thể là một cuộc vật lộn âm thầm mà chính trẻ cũng chưa biết gọi tên.

Cuốn sách vì vậy không chỉ dành cho cha mẹ có con được chẩn đoán ADHD, mà còn hữu ích với giáo viên, người chăm sóc trẻ và những ai muốn hiểu hơn về hành vi trẻ em. Nó giúp người lớn bớt vội vàng kết luận, bớt dùng sự tức giận để xử lý vấn đề, và bắt đầu xây dựng một môi trường có cấu trúc, có nguyên tắc, có sự cảm thông nhưng không buông lỏng.

12 nguyên tắc không phải mẹo nhanh, mà là một hệ thống đồng hành dài hạn

Theo thông tin giới thiệu từ nhà sách Thái Hà, cuốn sách trình bày 12 nguyên tắc giúp cha mẹ hiểu và nuôi dạy trẻ mắc ADHD trở nên hạnh phúc, khỏe mạnh hơn. Một số nguyên tắc đầu tiên tập trung vào việc thay đổi suy nghĩ của cha mẹ về ADHD và về chính đứa trẻ.

Đây là điểm rất quan trọng. Nhiều phụ huynh thường tìm kiếm “mẹo trị trẻ tăng động”, “cách làm con nghe lời ngay” hoặc “phương pháp kỷ luật nhanh”. Nhưng ADHD không phải vấn đề có thể giải quyết bằng vài câu mắng, vài hình phạt hay vài buổi trò chuyện. Cuốn sách hướng cha mẹ đến một cách tiếp cận bền vững hơn: hiểu cơ chế, thiết lập nguyên tắc, điều chỉnh kỳ vọng, củng cố hành vi tích cực và đồng hành nhất quán.

Thông điệp sâu nhất: trẻ không cần bị kết án, trẻ cần được hướng dẫn đúng cách

Một trong những điều khiến cuốn sách đáng đọc là nó giúp cha mẹ nhận ra: trẻ mắc ADHD không phải “đứa trẻ hỏng”, “đứa trẻ phiền phức” hay “đứa trẻ cố tình làm khổ người lớn”. Các em có thể gặp khó khăn thật sự trong việc dừng lại, suy nghĩ trước khi hành động, ghi nhớ chỉ dẫn, duy trì nỗ lực và kiểm soát cảm xúc.

Khi cha mẹ hiểu điều đó, tình yêu thương sẽ bớt mù mờ hơn. Thương con không chỉ là bao dung, mà còn là học cách thiết kế lại môi trường sống cho con: nhiệm vụ rõ ràng hơn, hướng dẫn ngắn hơn, khen thưởng cụ thể hơn, hệ quả nhất quán hơn và kỳ vọng phù hợp hơn. Đây là cuốn sách giúp cha mẹ chuyển từ trạng thái “kiểm soát con bằng cảm xúc” sang “dẫn dắt con bằng hiểu biết”.

Vì sao người trẻ cũng nên đọc cuốn sách này?

Không chỉ phụ huynh, nhiều người trẻ hiện nay cũng quan tâm đến ADHD vì họ nhìn thấy ở bản thân hoặc người xung quanh những biểu hiện như khó tập trung, dễ trì hoãn, mất kiểm soát thời gian, hay quên, dễ quá tải cảm xúc. Dù cuốn sách tập trung vào trẻ em và vai trò cha mẹ, nó vẫn mở ra một góc nhìn rất có giá trị: con người không chỉ cần ý chí, mà còn cần môi trường, phương pháp và hệ thống hỗ trợ phù hợp.

Với người trẻ, cuốn sách có thể gợi nhắc rằng đừng vội kết luận bản thân là “kém cỏi” chỉ vì mình khó vận hành như người khác. Nhưng đồng thời, sách cũng không cổ vũ việc tự gắn nhãn hay tự chẩn đoán. Nếu có nghi ngờ về ADHD, việc tìm đến chuyên gia y tế, tâm lý hoặc giáo dục phù hợp vẫn là điều cần thiết.

Điểm mạnh của cuốn sách

• Điểm mạnh đầu tiên là tính thực tế. Sách không dừng lại ở việc giải thích ADHD là gì, mà tập trung vào cách cha mẹ có thể phản ứng và tổ chức việc nuôi dạy con mỗi ngày.
   
• Điểm mạnh thứ hai là thái độ nhân văn. Cuốn sách giúp cha mẹ nhìn con bằng sự thấu hiểu thay vì chỉ bằng sự bất lực. Điều này đặc biệt quan trọng, vì nhiều trẻ mắc ADHD lớn lên trong cảm giác mình luôn sai, luôn gây rắc rối và luôn làm người lớn thất vọng.
   
• Điểm mạnh thứ ba là nền tảng khoa học. Barkley không viết theo kiểu truyền cảm hứng chung chung. Những nguyên tắc trong sách xuất phát từ nghiên cứu về ADHD, hành vi và chức năng điều hành, nhờ đó nội dung có độ tin cậy cao hơn so với nhiều lời khuyên nuôi dạy con cảm tính.

Điểm cần lưu ý khi đọc

Đây không phải là cuốn sách đọc để “chữa khỏi” ADHD, cũng không thay thế cho tư vấn chuyên môn từ bác sĩ, chuyên gia tâm lý hoặc chuyên gia giáo dục đặc biệt. Người đọc nên xem sách như một bản đồ định hướng để hiểu con và thay đổi cách đồng hành với con.

Ngoài ra, vì sách có nhiều nội dung mang tính nguyên tắc và phương pháp, cha mẹ không nên đọc vội. Cách đọc hiệu quả là đọc từng phần, ghi lại những điều phù hợp với gia đình mình, sau đó thử áp dụng từng bước nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày.

Ai nên đọc cuốn sách này?

Cuốn sách phù hợp với cha mẹ có con mắc ADHD hoặc nghi ngờ con có biểu hiện tăng động giảm chú ý; giáo viên thường xuyên làm việc với trẻ khó tập trung, hiếu động, dễ xao nhãng; người làm trong lĩnh vực giáo dục, tâm lý trẻ em; và cả những người trẻ muốn hiểu sâu hơn về ADHD dưới góc nhìn khoa học, nhân văn.

Đặc biệt, cuốn sách rất đáng đọc với những bậc cha mẹ đang thấy mình thường xuyên mất bình tĩnh với con. Bởi đôi khi, điều một gia đình cần không phải là thêm một hình phạt nghiêm khắc, mà là một cách hiểu mới để bắt đầu lại với nhiều kiên nhẫn hơn.

Tác giả Russell A. Barkley và nền tảng khoa học của cuốn sách

Russell A. Barkley là một trong những chuyên gia có ảnh hưởng lớn trong nghiên cứu ADHD, đặc biệt ở góc độ chức năng điều hành, khả năng tự điều chỉnh và tác động của ADHD lên đời sống gia đình, học tập, hành vi xã hội. Chính vì vậy, cuốn sách không đi theo kiểu động viên cảm tính, mà có nền tảng nghiên cứu rõ ràng, dễ áp dụng cho cha mẹ trong đời sống hằng ngày.

Điểm đáng chú ý là Barkley không viết cuốn sách như một “bài giảng học thuật” khô cứng. Ông đặt cha mẹ vào trung tâm của quá trình đồng hành với trẻ. Thay vì chỉ hỏi “làm sao để con ngoan hơn?”, cuốn sách đặt ra câu hỏi quan trọng hơn: người lớn cần thay đổi cách phản ứng, cách tổ chức môi trường và cách hỗ trợ trẻ như thế nào để con có cơ hội kiểm soát bản thân tốt hơn?

[ Mua sách giá tốt ]